Nederland was vroeger een land met honderdduizenden kilometers streekeigen heggen en hagen, afgewisseld met bomen en poelen. Ze waren functioneel omdat ze zorgden voor beschutting rond huizen en voor vee, het vee binnenhielden en zo nu en dan hakhout opleverden. Heggen maakten deel uit van het  dagelijkse leven, in balans met onze natuurlijke omgeving.

Naarmate de landbouw grootschaliger werd en steden groeiden verloren ze hun functie en verdwenen ze uit het landschap. Samen met het verdwijnen van het heggenlandschap verdween leefgebied voor talloze dieren en planten. Een streekeigen heg is namelijk niet zomaar een heg: onderin groeien allerlei kruidige planten, tussen de takken kunnen vogels veilig nestelen en zoogdieren gebruikten ze als loop of foerageer route. Een mooie dichte heg is een ecosysteem op zichzelf. Met de vernietiging van dit heggenlandschap is dus ook een compleet ecosysteem verwoest.

Een heel nieuw soort landschap doet inmiddels zijn intrede in ons land: het groene stadslandschap. Vanwege de veelvoud aan tuintjes, parken, groene gevels en daken is de biodiversiteit in steden relatief hoog. De grote behoefte aan duurzaamheid en aandacht voor leefbaarheid voeden deze trend. Daarnaast is er ook een noodzaak om steden groener te maken als reactie op een veranderend klimaat. Conclusie: draagvlak voor natuur in de stad groeit. Een actie om de natuur te redden zal daarom in en bij stedelijk gebied de grootste kans van slagen hebben.

Het redden van de natuur is noodzaak en de stad is de ideale plek om dat te doen. Juist hier, in en om stedelijk gebied, komt de heg met eigentijdse functies goed tot haar recht. Naast klimaatadaptatie, biodiversiteit en landschappelijke kwaliteit hebben ze een planologisch voordeel: op de kaart is een heg een streepje, geen vlak. Heggen kunnen worden ingezet als scheiding van functies en als decoratie, zonder dat daar veel extra planruimte voor nodig is. Ideaal voor een dichtbevolkte omgeving die schreeuwt om vernieuwing: effectief voor mens en natuur en snel realiseerbaar.

Daarom het planvoorstel om 100.000 kilometer heggen aan te leggen in en om stedelijk gebied om de natuur te redden.

Er zijn 40 inhoudelijke reacties binnengekomen op een serie tweets over dit idee. Op een enkele na ronduit positief. De reageerders benoemden vooral voordelen voor de natuur, plekken waar ze moeten staan en functies die ze kunnen hebben. Samengevat: streekeigen heggen kunnen worden gezien als een stelsel van ecosysteemdiensten die snel en makkelijk inpasbaar zijn in ons landschap.

Met dit tussentijdse verslag wil ik iedereen die heeft gereageerd bedanken voor de leuke feedback! Nieuwe reacties zijn en blijven welkom, want hoe meer er binnen komen, hoe groter het draagvlak en daarmee de kans van slagen.

Een eerste ruwe analyse van reacties per thema

Thema Aantal reacties
Natuur 21
Landschap 14
Uitvoerbaarheid 13
Klimaat 4

Er kwamen 40 reacties binnen, vooral via Twitter. Sommige reacties gingen over meerdere thema’s.

Leave a Reply