Amsterdam is beroemd om haar groene scheggen die tot diep in de stad doordringen. Het idee hiervoor werd in 1943 al opgenomen in het uitbreidingsplan. En in dat plan is op de plek waar de Amstelscheg het diepste in de stad doordringt een volkstuincomplex ingetekend. Deze plek heet sinds 1953 Amstelglorie en hier is iets bijzonders aan de hand. Vandaag stap ik over de grenzen van mijn eigen regio heen en ga op onderzoek uit. Wat gebeurt daar aan de Amstel vraag ik me af.

Waarom Amstelglorie? Ik volg @DuurzaamAG al een tijd en merk dat mijn hart van deze plek sneller gaat kloppen. Enerzijds door de energie die er bij de mensen is om de plek te behouden. Anderzijds de mooie mogelijkheid om te transformeren tot bloeiende stadswijk met 1500 woningen. Er is een strijd tussen oude gebruikers die liever niet willen wijken en plekmakers voor nieuwe gebruikers die staan te popelen om te landen. Het is die combinatie waardoor wrijving ontstaat. En waar wrijving is, ontstaan nieuwe kansen. Er moet gewoon iets gebeuren met deze plek, het kan niet anders.

De volkstuinen liggen ingesloten tussen de Amstel en het gelijknamige knooppunt van de A10 en A2. Dit zijn fysieke barrières waardoor niet zo opvalt dat de Amstelscheg gewoon doorloopt tot aan station Amsterdam Amstel. Je kunt hier een loopje nemen met de rode en groene contouren door out-of-the-box gaan denken, te onthokken. Je zou hier de groene contouren van de scheg kunnen doortrekken, over de rand van de stad heen. Diep de stad in, waardoor enerzijds invulling gegeven kan worden aan het doel natuur te vermaatschappelijken en anderzijds aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de stad. De barrières die dit in de weg staan zijn niet zichtbaar. Het zijn papieren grenzen van regels en bepalingen en die kunnen gelukkig worden veranderd.

Natuur als stedelijke kwaliteit. De gedachte is om de groene contour (de scheg) helemaal door te trekken tot aan de randen van de huidige bebouwing. Hierdoor wordt het ‘stedelijke wrijvingsvlak’ dat nu geconcentreerd is bij Amstelglorie vergroot. Meer wrijving geeft meer kansen. Er doet zich dan een situatie voor waarin meer verdichting mogelijk wordt. De groene kwaliteiten laten dat immers toe. De groene long zoals de volkstuinen ook worden genoemd kan worden behouden en wordt toegevoegd aan bestaand en nieuw stedelijk weefsel.. Niet door herontwikkeling, maar door de drie belangrijke stedelijke assen die elkaar precies hier kruisen beter op elkaar te laten aansluiten en te versterken. Dat kan bijvoorbeeld door een brug of pontje over de Amstel te (her-)openen en een fijne onderdoorgang van de A10 naar het zuiden. Niet zo heel erg ingewikkeld dus.

AmstelglorieVan de drie assen die elkaar hier kruisen noem ik de groene als eerste. De groene as loopt globaal langs Amstelveen via Amstelglorie richting Knooppunt Watergraafsmeer. Er wordt gebruik gemaakt van bestaande plannen en ideeën zoals de ‘ommetjes in de Amstelscheg’ en het ‘natte ecolint’. Behalve natuurhistorische waarde heeft de as ook een cultuurhistorische waarde. De volkstuinen staan al sinds 1934 op de kaart en sindsdien hebben generaties zich met de plek verbonden. Ze hebben er gezamenlijk, met sociaal kapitaal, een prachtige groene plek van gemaakt. Deze fysieke plek verbindt mensen met elkaar en met de stad. De energie en bezieling die de Amsterdammers er in hebben gestoken uit zich nu in de ruim 10.000 handtekeningen die zijn opgehaald voor behoud. Ruimtelijk gezien is Amstelglorie het scharnierpunt tussen stadnatuur en schegnatuur. Sociaal gezien is Amstelglorie een sentimenteel anker dat oude en nieuwe generaties met deze plek verbindt. Deze kwaliteit is onvervangbaar.

“Amstelglorie een sentimenteel anker dat oude en nieuwe generaties verbindt”

De rode as loopt globaal vanaf de Zuid-As richting Bullewijk. Het is de as van grootstedelijkheid, robuuste infrastructuur en hoogbouw. Hier vinden we ook het scharnierpunt tussen de oude stad en het nieuwe Zuidoost. Het is logisch dat hier gezocht wordt naar ruimte om een deel van de 50.000 woningen te realiseren. Het bijzondere van Amstelglorie is dat ze binnen de rode contour van deze as ligt en toch de kwaliteiten heeft van de groene as. Door de intense rode en groene waarden samen te voegen ontstaan op het raakvlak kansen voor een nieuw soort stedelijkheid waarin verdere verdichting en hoogbouw voldoende ruimte vindt.

Tot slot de blauwe as, de klimaatadaptatie-as. Deze wordt gevormd door de Amstel, de blauwe draad van Amstelland. Amstelglorie is voor de recreanten een scharnierpunt tussen stad en natuur. De blauwe as geeft op een natuurlijke wijze antwoord op klimaatdoelstellingen. Het gaat steeds vaker extreem hard regenen en dat kan in de blauwe as worden opgevangen. Amstelglorie alleen al heeft 5,5 kilometer aan slootjes ter beschikking! Bomen zorgen er voor dat de stad minder opwarmt in de zomer, waardoor het ook buiten prettig verblijven is. Water zorgt ook ruimtelijke kwaliteit en vormt samen met de groene as een blauwgroene bio-corridor. Winst voor de leefbaarheid en biodiversiteit. Kwaliteiten die in Amstelglorie al lang zichtbaar zijn in de vorm van bijvoorbeeld natuureducatie en werken in het groen.

Je zou kunnen stellen dat de groene as het verleden vertegenwoordigd, blauw de klimaatbestendige toekomst en rood de stedelijke dynamiek van het heden. De plek wordt een kantelpunt, fysiek ruimtelijk maar ook als tijdsgewricht. Door gebruik maken van bestaande sociale en economische kwaliteiten kan de plek meer worden dan de som der delen, je kunt de plek op die manier upcyclen. Zou een omslag van het rood ontwikkelen naar het groen ontwikkelen ook een sociaal maatschappelijke kanteling kunnen markeren? Ik hoop van harte dat de bezieling die deze plek vertegenwoordigt word beloond en dat het van het anachronisme dat het nu is een vliegwiel kan worden voor toekomstige groene-rood-blauwe stedelijkheid.

Links:

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *